{"id":943,"date":"2011-12-05T13:03:46","date_gmt":"2011-12-05T13:03:46","guid":{"rendered":"https:\/\/www.inmsol.com\/"},"modified":"2013-05-19T19:04:19","modified_gmt":"2013-05-19T19:04:19","slug":"mario-vargas-llosa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.inmsol.com\/pl\/sin-categoria-pl\/mario-vargas-llosa\/","title":{"rendered":"MARIO VARGAS LLOSA"},"content":{"rendered":"

\u00a0<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Jorge Mario Pedro Vargas Llosa Marqu\u00e9s de Vargas Llosa znany jako Mario Vargas Llosa <\/strong>(ur. 28 marca 1936 w Arequipie) \u2013 peruwia\u0144ski pisarz, dziennikarz, my\u015bliciel, polityk. Laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury w 2010 r.<\/p>\n

<\/p>\n

Biografia<\/strong><\/u><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Urodzi\u0142 si\u0119 w Arequipie w Peru jako jedyne dziecko Ernesto Vargasa Maldonado oraz Dory Llosa Ureta.<\/p>\n

W rok po urodzeniu jego rodzice rozwiedli si\u0119, a rodzina Llos\u00f3w przenios\u0142a si\u0119 do Cochabamby w Boliwii, gdzie jego dziadek Pedro Llosa podpisa\u0142 10-letni kontrakt na upraw\u0119 ziemi w hacjendzie Siapina (mieszkaj\u0105c w Boliwii pe\u0142ni\u0142 tak\u017ce funkcj\u0119 honorowego konsula Peru). W 1945 r. Jos\u00e9 Luis Bustamante y Rivero, krewny dziadka Pedra, zosta\u0142 wybrany na stanowisko prezydenta Peru. Zaproponowa\u0142 Pedro Llosie stanowisko prefekta Piury, kt\u00f3re przyj\u0105\u0142 natychmiast si\u0119 tam udaj\u0105c. Reszta rodziny do\u0142\u0105czy\u0142a do niego na prze\u0142omie 1945\/46. W 1947 r. jego rodzice ponownie wzi\u0119li \u015blub i przenie\u015bli si\u0119 do Limy.<\/p>\n

B\u0119d\u0105c m\u0142odzie\u0144cem zacz\u0105\u0142 pisa\u0107 opowiadania i poezje. W zdominowanym przez m\u0119sk\u0105 si\u0142\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwie (kult macho) literatura uznawana by\u0142a za domen\u0119 kobiet. Ojciec Mario Vargasa Llosy, zaniepokojony zainteresowaniami syna, wys\u0142a\u0142 czternastolatka do szko\u0142y kadet\u00f3w Colegio Militar Leoncio Prado w Limie, maj\u0105c nadziej\u0119, \u017ce wojskowe \u017cycie zmieni jego zainteresowania. Prze\u017cycia pisarza z okresu pobytu w szkole by\u0142y podstaw\u0105 jego pierwszej powie\u015bci Miasto i psy. Po dw\u00f3ch latach w szkole wojskowej wr\u00f3ci\u0142 do Piury, \u017ceby doko\u0144czy\u0107 szko\u0142\u0119 \u015bredni\u0105. Obserwacja tego miasta zaowocowa\u0142a powie\u015bci\u0105 Zielony dom. W czasie nauki Mario Vargas Llosa zacz\u0105\u0142 pracowa\u0107 w lokalnej gazecie. Jeszcze przed uko\u0144czeniem szko\u0142y \u015bredniej napisa\u0142 opowiadanie Los jefes i rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 nad swym pierwszym dramatem scenicznym La Huida del Inca.<\/p>\n

W 1953 rozpocz\u0105\u0142 studia na wydziale humanistycznym Uniwersytetu \u015awi\u0119tego Marka w Limie. Jego decyzja przyj\u0119ta zosta\u0142a w rodzinie jako rebelia, gdy\u017c odrzuci\u0142 on ofert\u0119 studi\u00f3w na Pontyfikalnym Uniwersytecie Katolickim Peru, do kt\u00f3rego ucz\u0119szcza\u0142a m\u0142odzie\u017c pochodz\u0105ca z klas wy\u017cszych. W 1955 roku, w atmosferze skandalu obyczajowego, po\u015blubi\u0142 Juli\u0119 Urquidi, sw\u0105 dalek\u0105 ciotk\u0119, starsz\u0105 od siebie o 10 lat (zm. 10 marca 2010 w Santa Cruz, w Boliwii). Swe przygody z tego okresu przedstawi\u0142 w humorystycznej powie\u015bci Ciotka Julia i skryba \u2013 autobiograficznym dziele pisarza. Po uko\u0144czeniu studi\u00f3w pracowa\u0142 w kilku miejscach jednocze\u015bnie, mi\u0119dzy innymi redaguj\u0105c kronik\u0119 policyjn\u0105 dla lokalnej gazety i pisz\u0105c skrypty do audycji radiowych. Jego pierwsz\u0105 opublikowan\u0105 informacj\u0105 prasow\u0105 by\u0142a depesza w dzienniku „La Prensa”.<\/p>\n

W 1959 Vargas Llosa wraz z \u017con\u0105 przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Pary\u017ca, gdzie pracowa\u0142 jako nauczyciel hiszpa\u0144skiego i dziennikarz. W 1964 rozwi\u00f3d\u0142 si\u0119 z Juli\u0105 i w 1965 o\u017ceni\u0142 si\u0119 po raz drugi – z m\u0142odsz\u0105 kuzynk\u0105 Patrici\u0105 Llosa Urquidi. Z drug\u0105 \u017con\u0105 mia\u0142 troje dzieci: syna Alvaro (urodzony w 1966 roku), pisarza, drugiego syna Gonzalo (urodzony w 1967 roku) oraz c\u00f3rk\u0119 Morgan\u0119, fotografk\u0119 (urodzon\u0105 w 1974 roku). W 1966 przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 z Pary\u017ca do Londynu, gdzie zacz\u0105\u0142 wyk\u0142ada\u0107 literatur\u0119 iberoameryka\u0144sk\u0105 na Queen Mary College. Jednocze\u015bnie zacz\u0105\u0142 si\u0119 udziela\u0107 w emigracyjnym \u017cyciu politycznym. W ca\u0142ym okresie swej emigracji pisa\u0142 powie\u015bci, przynosz\u0105ce mu \u015bwiatow\u0105 s\u0142aw\u0119 oraz zajmowa\u0142 si\u0119 studiami nad literatur\u0105 hiszpa\u0144sk\u0105.<\/p>\n

W 1990 Mario Vargas Llosa kandydowa\u0142 w wyborach na prezydenta Peru z ramienia liberalnego Ruchu Wolno\u015bci. W pierwszej turze g\u0142osowania, 8 kwietnia, nieznaczn\u0105 ilo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w wyprzedzi\u0142 Alberta Fujimori z sojusz wyborczego Cambio 90. Przegra\u0142 z nim w drugiej turze, kt\u00f3ra odby\u0142a si\u0119 10 czerwca .<\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie Mario Vargas Llosa dzieli swe \u017cycie pomi\u0119dzy okresy pobytu w ojczystym kraju i na emigracji, publikuje powie\u015bci, szkice i artyku\u0142y publicystyczne, wyk\u0142ada, prowadzi programy telewizyjne.<\/p>\n

Jego ksi\u0105\u017cki t\u0142umaczyli w Polsce m.in.: Wojciech Charchalis, Ma\u0142gorzata Lewicka, Filip \u0141obodzi\u0144ski, Carlos Marrod\u00e1n Casas, Kazimierz Piekarec, Danuta Rycerz, Joanna Sk\u00f3rnicka, Dorota Walasek-Elbanowska, Zofia Wasitowa, Ewa Zaleska.<\/p>\n

Laureat Premio Nacional de Novela del Per\u00fa (1967), Nagrody Ksi\u0119cia Asturii (1986). W 1994 r. otrzyma\u0142 Nagrod\u0119 Cervantesa \u2013 najwy\u017csze mo\u017cliwe trofeum w \u015bwiecie literatury hiszpa\u0144skoj\u0119zycznej. W 2005 otrzyma\u0142 przyznawan\u0105 przez American Enterprise Institute nagrod\u0119 Irvinga Kristola jako pisarz, „obro\u0144ca demokracji, wolnego rynku i indywidualnej wolno\u015bci”.<\/p>\n

7 pa\u017adziernika 2010 roku, w wieku 74 lat, Mario Vargas Llosa zosta\u0142 uhonorowany nagrod\u0105 Nobla. Szwedzka Akademia sw\u00f3j werdykt uzasadnia\u0142a twierdz\u0105, \u017ce Vargas Llosa zosta\u0142 nagrodzony za kartografi\u0119 struktur w\u0142adzy oraz wyraziste obrazy oporu, buntu i pora\u017cek jednostki.
\n\tW 2011 otrzyma\u0142 od kr\u00f3la Hiszpanii nobilitacj\u0119 i tytu\u0142 markiza de Vargas Llosa.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Publikacje<\/strong><\/u><\/p>\n

Powie\u015bci i zbiory opowiada\u0144<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n